Lectura e sexo

Nisto da crítica e a lectura, para os que o vivimos con paixón, non está só o qué senón o cómo. A importancia do acto mesmo da lectura, independentemente do que se lea. E ultimamente un servidor anda trocando os seus hábitos lectores. Un leve aínda que molesto problema de saúde tenme media hora diaria en padiola con tempo para ler, nun ximnasio de fisioterapia que, xúroo polos libros queimados no “donoso escrutinio”, é a cousa máis parecida á clínica da “Montaña máxica” na que teño posto un pé. Iso si, con dúas particularidades: aquí marchan antes os médicos cós pacientes e hai fío musical.

E non menosprecen esto último, por favor. A banda sonora orixinal das miñas últimas semanas, e as vindeiras, é ecléctica ata chegar a un punto extravagante. Imaxínense ás oito e media da mañá a un tipo en camisa e pantalón de Don Amancio, estrado, cun pé metido nun enorme imán, lendo un libro sobre sexo namentres escoita, consecutivamente, a Leona Lewis, Julio Iglesias (ou Sting) versionando “Caruso”, un inidentificábel reggaeton e “Derroche” de Ana Belén. Un acto lector ben curioso.

Porque si, como lles prometín a pasada semana, imos falar sobre sexo. Púxomo en bandexa de prata a saída ás rúas de “S=Ex². La ciencia del sexo” (Editorial Debate), escrito por Pere Estupinyà. Comecemos polo título: é lamentábel. Moi na liña dos barandas das editoriais que ven números en troques de ver letras e que poden dicir vendo a portada e lendo 10 páxinas cantos exemplares vai vender un libro pero non de que vai. Cando é preciso un subtítulo explicativo (e moi pouco atractivo), algo falla por alá enriba.

Por sorte, con esta labazada quedan resoltas as críticas de maior calado á obra. No demais, lectura recomendábel dende a primeira á derradeira páxina. Estupinyà ten experiencia na investigación, nos medios de comunicación (foi editor do mítico e nunca ben ponderado “Redes”) e na divulgación científica a través de libros. Así, consegue aquilo que tanto temos louvado nestas gotas: ensinar namentres se entretén, cun equilibrio moi logrado entre o tema da obra (o sexo) e o método utilizado para ofrecer unha información ulterior (o método científico).

Unha das innovacións de maior interese é o dobre papel do autor dentro da obra. Por unha banda, como outros moitos divulgadores, Estupinyà adopta o rol de mestre, que dedica as páxinas a guiar ao lector por distintos temas. Pero, enfrontado a temas que en moitas ocasións teñen un claro compoñente de tabú, elixe unha implicación directa no relato. Isto é, relata a súa vivencia como suxeito experimental e convértese en protagonista directo da obra. Só polo feito de ser o primeiro autor que pasa por aquí que relata un acto masturbatorio con certo estilo, xa poden matinar vostedes que a obra é en verdade especial. Claro, que se tivese participado activamente nas visitas aos clubs de sadomasoquismo ou intercambio de parellas, o tema xa daba para premio Pulitzer, ou similar.

A pesares de que a obra está enfocada dun xeito serio e verdadeiramente científico, teño que advertir de que ten que ser lida cunha certa apertura de miras. Estupinyà, coma os demais sexólogos comezando polo mítico Alfred Kinsey, non xulgan aquilo que investigan en función de se é bo ou malo nunha determinada escala de valores. Simplemente, o que se coñece como parafilias (e fago aquí unha interpretación amplía da palabra) son conductas presentes no comportamento habitual do ser humano. Claro, que se vostedes son dos que están lendo este artigo xusto antes (ou despois) de ir a misa, cousa que é ata certo punto probábel, saiban que o libro non lles resultará agradábel nin nas actitudes nin na relativista maneira en que se trata o fenómeno do sexo.

Á marxe do que calquera poida opinar sobre o que é bo ou malo, saudábel ou non, o repaso de Estupinyà ao tema do sexo é moi profundo. Ao afrontar o tema dende un punto de vista xeneralista, dentro sempre do campo científico, atopamos un varrido por todos os matices da cuestión. A anatomía sexual e as súas particularidades (cunha descrición dunha operación de cambio de sexo que dá gañas de aplaudir, por estraño que pareza), todo aquilo que se relaciona coas hormonas e diferentes tipos de medicamentos, o funcionamento cerebral da función sexual, a historia da sexoloxía -en constante perigo polas barreiras ideolóxicas: o “Informe Kinsey”, un dos libros máis influintes do século pasado, non se pode atopar en español agora mesmo e só tivo dúas edicións en Estados Unidos, as dúas universitarias- ou as diferentes parafilias, aficións ou fetichismos que dan sabor á vida sexual destes mamíferos particulares que somos, para os que a procreación (bioloxica e antropoloxicamente) non é a única motivación para practicar sexo.

Capítulo especial merecen algunhas cuestións sobre as que a lectura convida a reflexionar: á luz dos estudos realizados entre xemelgos, pódese dicir que a homosexualidade ten un compoñente xenérico? Que diabólicos mecanismos se activan no cerebro dunha muller para que o 45% das que tiveron fantasías sobre violación consideren a experiencia como “erótica”? Por que se un pensa nun oso branco non pode reprimir esa imaxe durante minutos? ou o que é o mesmo, por qué reprimir un desexo sexual aumenta ese desexo? Ata onde chegan os límites da dor e o pracer? E, sobre todo, debemos plantexarnos, á luz de todo isto, o noso concepto de normalidade? Eu, con toda franqueza, declárome completamente anormal: estou convencido de que en España hai máis sadomasoquistas que lectores dunha biografía de 1.300 páxinas de John Maynard Keynes.

Asumindo que para a divulgación o tamaño do libro é axeitado, a verdade é que a un servidor fíxoselle curto. Cun tema de semellante amplitude e interese, dá a sensación (de novo) de que un editor limitou un traballo que, polo carácter da obra e os coñecementos do autor, podería quedar como referencia no campo das monografías de divulgación en lingua española. Se absolvemos ao editor, culparemos entón ao autor, que tendo nas mans unha mina de ouro deixou algúns temas fóra do seu estudo ou os tratou con menor amplitude do que podía. Pero a pena ten que ser, á forza, pequena: non convén castigar de máis a aquel que nos fai gozar.

 

 

Comentar