O bardo e o mito

Coma todos os críticos, de calquera cousa, eu tamén teño unha lista de flagrantes omisións. Libros que caeron sobre a miña mesa, nalgún caso encomendados polas mesmas editoriais e que, por unha ou outra razón, quedaron fóra destes escritos. Nos últimos meses pasou cos “Poemas” de Hölderlin, cunha biografía de Joseph Goebbels á que lle teño unhas ganas tolas ou coa reedición de “Londres” de Peter Ackroyd. Pero do que máis me arrepinto é de ter exiliado a antoloxía de poesía estadounidense “La escuela de Wallace Stevens”, publicada pola editorial Vaso Roto e recopilada por Harold Bloom.

Se tivese reseñado esta obra podería remitirme a ela para sinalar as enormes diferencias entre a escola de Wallace Stevens e o ton épico propio da “Gilded Age” que adorna a poesía de Hart Crane, pouco publicitada ate o de agora en español (ou galego) e que recibe unha homenaxe coa publicación de “El Puente” na editorial Pre-Textos, nunha marabillosa edición levada a cabo polo equipo especializado no tema da Universidade de La Laguna.

A presencia do mundo marítimo na grande literatura estadounidense é tema que dá para tese. No país das grandes chairas e da explosión industrial asociada ao petróleo, Melville atopou metáforas nunha balea branca, Henry Dana Jr. pasou dous anos a carón do mastro e Whitman atopou inspiración á beira do Atlántico. Hart Crane é, en si mesmo, oceánico: pola súa vida, chea de viaxes e excesos e rematada por propia man nunha das 90 millas que separan Cuba de Florida; e pola súa poesía, chea de imaxes suxerentes, pioneira sen sabelo na vía do coñecemento poético, herdeira digna da de Walt Whitman, algo que non se pode dicir nin sequera de Stevens e Frost.

“El puente” é un título que resulta ambiguo dado o contido do poemario. Esa ponte é a ponte de Brooklyn (aproveito para recomendar “The great bridge”, o mellor libro sobre o tema que hai), pero o libro non é un canto a Nova York senón unha relectura poética da historia de América, dende Colón na procura de Catay ata os tuneis do metro, que trocan a faciana da urbe, pasando por Pocahontas (non pensen en Disney), o cabo Hatteras e o río Mississippi. A épica pona a torrencialidade dun verso emparentado con Whitman pero máis conciso, a sensibilidade pona unha imaxinería estreitamente ligada á de Emily Dickinson.

A voz poética de Crane, e mesmo a súa personalidade (aínda que como
lectores non convén mesturar ámbalas dúas) quedan condensadas na imaxe do home, o bardo, ao que as frechas atravesan o costado en “La danza”. Un San Sebastián de Mantegna, atado á columna da poesía, Rimbaud vital nun país de poetas que agroman na senectude, poeta de vontade por ser fillo dun industrial de lambetadas de Cleveland, irmán de Pessoa e Lorca mesmo nos seus gustos sexuais. Unha voz poética capaz de renovar o mito fundacional de América e de debuxar a un tempo historia e poesía. Un descoñecido para o público poético español ao que Pre-Textos deixa en posición de exercer unha pequena influencia noutros poetas, do mesmo xeito que o fixo con este pouco poético crítico literario.

Comentar